Dzień Wiewiórki - święto sympatycznych mieszkańców drzew

Czy wiesz, że 21 stycznia obchodzimy Dzień Wiewiórki? To wyjątkowa okazja, by zwrócić uwagę na te urocze, rude stworzenia, które z gracją przemykają między gałęziami drzew w parkach i lasach. Wiewiórki, choć często spotykane, kryją wiele fascynujących tajemnic i pełnią niezwykle ważną rolę w ekosystemie. Poznaj historię tego święta, ciekawostki o wiewiórkach oraz dowiedz się, jak możesz przyczynić się do ochrony tych sympatycznych gryzoni.

Historia i znaczenie Dnia Wiewiórki

Dzień Wiewiórki, obchodzony 21 stycznia, został ustanowiony w 2001 roku z inicjatywy Christy Hargrove - rehabilitantki dzikich zwierząt pochodzącej z Asheville w Karolinie Północnej. Głównym celem tego święta było zwiększenie świadomości społecznej na temat wiewiórek oraz przypomnienie, że zimą pożywienie dla tych zwierząt może być trudno dostępne.

Co ciekawe, tego samego dnia obchodzimy w Polsce również Dzień Babci, jednak warto pamiętać, że to także dzień, w którym możemy docenić nasze rude, puszyste przyjaciółki z parków i lasów. Dzień Wiewiórki to doskonała okazja do pogłębienia wiedzy o tych fascynujących stworzeniach oraz zastanowienia się, jak możemy pomóc im przetrwać trudne zimowe miesiące.

Święto to ma również na celu zwrócenie uwagi na problemy związane z ochroną naturalnych siedlisk wiewiórek, które są zagrożone przez postępującą urbanizację i wycinkę lasów. W wielu krajach wiewiórki mają status gatunku chronionego, co podkreśla ich znaczenie dla ekosystemu oraz potrzebę ochrony.

Fascynujący świat wiewiórek

Rodzina wiewiórkowatych jest niezwykle liczna - na świecie występuje prawie trzysta gatunków tych gryzoni. W Polsce najbardziej znana jest wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), która jest jedynym przedstawicielem wiewiórek nadrzewnych w naszym kraju. Oprócz niej, Polskę zamieszkują jeszcze trzy gatunki zaliczane do rodziny wiewiórek ziemnych: świstak, suseł perełkowany oraz suseł moręgowany.

Wiewiórka pospolita - symbol zwinności i zaradności

Wiewiórka pospolita występuje w dwóch odmianach barwnych: rudej o białym spodzie oraz czarnobrunatnej, również z białym brzuchem. Na naszych terenach najczęściej spotykamy osobniki rude, podczas gdy w górach dominują te o ciemniejszym ubarwieniu. Wiewiórki zmieniają futro dwa razy w roku - wiosną i jesienią, a na zimę ich sierść staje się gęstsza i często zmienia kolor na bardziej popielaty.

Te sympatyczne gryzonie osiągają długość ciała około 20-24 cm, a ich puszysty ogon mierzy 16-20 cm. Posiadają cztery przednie zęby (siekacze), które rosną przez całe życie. Ciągle się one zużywają podczas gryzienia twardych orzechów czy nasion drzew iglastych ukrytych w szyszkach.

Niezwykłe umiejętności wiewiórek

Wiewiórki są niezwykle zwinnymi stworzeniami. Potrafią wykonywać imponujące skoki między drzewami, sięgające nawet 6 metrów! Ich puszysty ogon pełni przy tym kluczową rolę - służy jako ster podczas skoków i pomaga w utrzymaniu równowagi. W zimne dni ogon służy również jako ciepła kołderka, którą wiewiórka może się okryć.

Wbrew powszechnej opinii, wiewiórki mają doskonałą pamięć przestrzenną. Potrafią zapamiętać setki miejsc, w których ukryły swoje zapasy na zimę. Jeśli niektóre z nasion pozostają nieodkryte, mogą wykiełkować, przyczyniając się do naturalnego odnawiania się lasów. To zjawisko nazywamy zoochorią - rozprzestrzenianiem nasion przez zwierzęta.

Rola wiewiórek w ekosystemie

Wiewiórki pełnią niezwykle ważną funkcję w ekosystemie leśnym. Jako "leśni ogrodnicy" przyczyniają się do rozsiewania nasion drzew i krzewów. Zakopując żołędzie, orzechy i inne nasiona, często zapominają o niektórych kryjówkach, co prowadzi do kiełkowania nowych roślin i naturalnego odnawiania się lasu.

Wiewiórki są również ważnym ogniwem w łańcuchu pokarmowym. Stanowią pożywienie dla wielu drapieżników, takich jak kuny, lisy czy ptaki drapieżne (np. jastrzębie). Ich obecność w ekosystemie świadczy o jego zdrowiu i różnorodności biologicznej.

Dieta wiewiórek i jej znaczenie

Wiewiórki są głównie roślinożerne, choć ich dieta jest zaskakująco zróżnicowana. Podstawę ich pożywienia stanowią:

Wiewiórki przygotowują się do zimy gromadząc zapasy pożywienia. Ukrywają je w różnych miejscach - w dziuplach, pod korzeniami drzew czy zakopane w ziemi. Dzięki temu, że część zapasów pozostaje niewykorzystana, wiewiórki mimowolnie przyczyniają się do sadzenia nowych drzew i krzewów.

Ciekawostki o wiewiórkach

Jak możemy pomóc wiewiórkom?

Wiewiórki, choć dobrze przystosowane do życia w różnych środowiskach, często napotykają trudności, szczególnie zimą, gdy dostęp do pożywienia jest ograniczony. Oto kilka sposobów, jak możemy im pomóc:

Jak świętować Dzień Wiewiórki?

Dzień Wiewiórki to doskonała okazja, aby zwiększyć świadomość na temat tych fascynujących zwierząt oraz podjąć działania na rzecz ich ochrony. Oto kilka pomysłów, jak można obchodzić to święto:

• Zorganizuj wycieczkę do parku lub lasu, aby obserwować wiewiórki w ich naturalnym środowisku
• Przygotuj z dziećmi karmnik dla wiewiórek i umieść go w ogrodzie lub na balkonie
• Weź udział w akcji sadzenia drzew, które dostarczają pożywienia wiewiórkom
• Zorganizuj zajęcia edukacyjne na temat wiewiórek i ich roli w ekosystemie
• Wykonaj z dziećmi prace plastyczne przedstawiające wiewiórki

Podsumowanie

Dzień Wiewiórki, obchodzony 21 stycznia, to doskonała okazja, aby docenić te urocze, zwinne stworzenia oraz zwrócić uwagę na ich znaczenie dla ekosystemu. Wiewiórki, mimo swojego niewielkiego rozmiaru, pełnią ważną rolę w przyrodzie - przyczyniają się do rozsiewania nasion drzew i krzewów, stanowią ogniwo w łańcuchu pokarmowym oraz są wskaźnikiem zdrowia ekosystemu.

Pamiętajmy, że każdy z nas może przyczynić się do ochrony wiewiórek i ich naturalnego środowiska. Poprzez dokarmianie zimą, tworzenie przyjaznych warunków w naszych ogrodach czy edukację na temat znaczenia tych zwierząt, możemy realnie wpłynąć na poprawę ich sytuacji. Obserwowanie tych futrzastych, zwinnych stworzeń podczas ich codziennych aktywności to najlepsza nagroda zarówno dla małego, jak i dużego człowieka.