Światowy Dzień Celnictwa - święto na straży granic i bezpieczeństwa handlu
Każdego roku 26 stycznia na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Celnictwa. To wyjątkowa okazja, by docenić pracę tysięcy funkcjonariuszy celnych, którzy codziennie dbają o bezpieczeństwo granic, chronią społeczeństwo przed nielegalnymi towarami i zapewniają sprawny przepływ legalnego handlu międzynarodowego. Poznajmy bliżej to ważne święto, jego historię oraz znaczenie dla współczesnego świata.
Funkcjonariusze celni podczas kontroli granicznej
Czym jest Światowy Dzień Celnictwa?
Światowy Dzień Celnictwa (ang. International Customs Day) to międzynarodowe święto ustanowione przez Światową Organizację Celną (WCO). Obchodzone jest corocznie 26 stycznia, upamiętniając inauguracyjną sesję Rady Współpracy Celnej, która odbyła się właśnie tego dnia w 1953 roku. Rada ta później przekształciła się w Światową Organizację Celną.
W tym dniu administracje celne z ponad 180 krajów członkowskich WCO organizują różnorodne wydarzenia, konferencje i kampanie edukacyjne. Jest to czas, kiedy podkreśla się kluczową rolę służb celnych w zapewnianiu bezpieczeństwa, ułatwianiu handlu i ochronie społeczeństwa.
Historia Światowego Dnia Celnictwa
Historia Światowego Dnia Celnictwa sięga początków współczesnej współpracy międzynarodowej w dziedzinie ceł. W 1952 roku przedstawiciele 17 państw europejskich podpisali Konwencję ustanawiającą Radę Współpracy Celnej (CCC), która miała na celu harmonizację procedur celnych i ułatwienie handlu międzynarodowego po II wojnie światowej.
26 stycznia 1953 roku odbyła się pierwsza sesja tej Rady w Brukseli, co dało początek zorganizowanej współpracy międzynarodowej w dziedzinie ceł. W 1994 roku Rada Współpracy Celnej zmieniła nazwę na Światową Organizację Celną (WCO), aby lepiej odzwierciedlać swój globalny charakter.
Światowy Dzień Celnictwa został oficjalnie ustanowiony w 1983 roku, aby uczcić 30. rocznicę pierwszego posiedzenia Rady. Od tego czasu, każdego roku WCO wybiera specjalny temat przewodni, który określa kierunek działań i inicjatyw podejmowanych przez administracje celne na całym świecie.
Światowa Organizacja Celna jest głosem międzynarodowej społeczności celnej. Wspieramy nasze członkostwo w zabezpieczaniu i ułatwianiu legalnego handlu międzynarodowego, w zwalczaniu oszustw i w budowaniu zdolności administracji celnych.
Znaczenie i cele Światowego Dnia Celnictwa
Światowy Dzień Celnictwa ma kilka kluczowych celów, które podkreślają znaczenie służb celnych dla społeczności międzynarodowej, poszczególnych państw i ich obywateli:
Uznanie pracy celników
Święto to jest okazją do wyrażenia uznania dla codziennej pracy funkcjonariuszy celnych, którzy często narażają swoje bezpieczeństwo, aby chronić granice i społeczeństwo.
Podnoszenie świadomości
Dzień ten służy zwiększaniu świadomości społecznej na temat roli i znaczenia służb celnych w zapewnianiu bezpieczeństwa, ochronie zdrowia publicznego i środowiska oraz wspieraniu gospodarki.
Promocja współpracy
Światowy Dzień Celnictwa promuje współpracę między administracjami celnymi różnych krajów oraz między służbami celnymi a innymi organami ścigania i sektorem prywatnym.

Wdrażanie innowacji
To również okazja do prezentacji i wdrażania nowych technologii i innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie ceł, które mogą usprawnić procedury celne i zwiększyć ich skuteczność.
Światowa Organizacja Celna zrzesza 184 administracje celne, które łącznie obsługują ponad 98% światowego handlu. Dzięki współpracy międzynarodowej, służby celne mogą skuteczniej walczyć z przemytem i innymi przestępstwami transgranicznymi.
Temat przewodni Światowego Dnia Celnictwa
Każdego roku Światowa Organizacja Celna wybiera specjalny temat przewodni dla obchodów Światowego Dnia Celnictwa. Temat ten odzwierciedla aktualne wyzwania i priorytety stojące przed administracjami celnymi na całym świecie.
W ostatnich latach tematy przewodnie koncentrowały się na takich zagadnieniach jak transformacja cyfrowa, zrównoważony rozwój, bezpieczeństwo łańcucha dostaw oraz współpraca między różnymi interesariuszami. Jednym z ostatnich tematów było "Customs engaging traditional and new partners with purpose" (Celnictwo angażujące tradycyjnych i nowych partnerów z określonym celem), co podkreśla znaczenie budowania partnerstw dla skutecznego funkcjonowania służb celnych.
| Rok | Temat przewodni | Znaczenie |
| 2023 | Nurturing the next generation: promoting a culture of knowledge-sharing and professional pride in Customs | Rozwój nowego pokolenia celników poprzez dzielenie się wiedzą i budowanie dumy zawodowej |
| 2022 | Scaling up Customs Digital Transformation by Embracing a Data Culture and Building a Data Ecosystem | Rozwój transformacji cyfrowej poprzez kulturę danych i budowę ekosystemu danych |
| 2021 | Customs bolstering Recovery, Renewal and Resilience for a sustainable supply chain | Wzmacnianie odbudowy, odnowy i odporności dla zrównoważonego łańcucha dostaw |
| 2020 | Customs fostering Sustainability for People, Prosperity and the Planet | Wspieranie zrównoważonego rozwoju dla ludzi, dobrobytu i planety |
Zainteresowany tegorocznym tematem Światowego Dnia Celnictwa?
Sprawdź aktualny temat przewodni i dowiedz się, jakie inicjatywy są podejmowane w jego ramach przez służby celne na całym świecie.
Sprawdź tegoroczny tematRola i zadania służb celnych we współczesnym świecie
Służby celne pełnią kluczową rolę w funkcjonowaniu współczesnych państw i gospodarki światowej. Ich zadania znacznie wykraczają poza tradycyjne pobieranie ceł i podatków od towarów przekraczających granice. Oto główne obszary działalności służb celnych:
Ochrona granic
Służby celne kontrolują przepływ towarów przez granice państwowe, zapobiegając przemytowi nielegalnych substancji takich jak narkotyki, broń czy podrobione towary.
Pobór ceł i podatków
Administracje celne odpowiadają za pobieranie ceł, podatku VAT i akcyzy od importowanych towarów, co stanowi istotne źródło dochodów budżetowych państwa.
Ułatwianie handlu
Nowoczesne służby celne dążą do uproszczenia procedur i zmniejszenia barier w legalnym handlu międzynarodowym, wspierając tym samym rozwój gospodarczy.

Ochrona społeczeństwa
Celnicy chronią obywateli przed niebezpiecznymi produktami, takimi jak skażona żywność, niebezpieczne zabawki czy nielegalnie importowane leki.
Ochrona środowiska
Służby celne kontrolują handel zagrożonymi gatunkami roślin i zwierząt, odpadami niebezpiecznymi oraz substancjami zubożającymi warstwę ozonową.
Ochrona własności intelektualnej
Celnicy zwalczają handel podrobionymi towarami, chroniąc prawa własności intelektualnej i zapobiegając nieuczciwej konkurencji.
W dzisiejszym zglobalizowanym świecie służby celne stoją na pierwszej linii obrony przed wieloma zagrożeniami, jednocześnie ułatwiając legalny handel i podróże. Ich rola jest kluczowa dla bezpieczeństwa i dobrobytu społeczeństw.
Nowoczesne centrum operacyjne służb celnych
Jak obchodzony jest Światowy Dzień Celnictwa?
Światowy Dzień Celnictwa jest obchodzony na różne sposoby przez administracje celne na całym świecie. Oto niektóre z typowych form celebracji tego święta:
- Oficjalne ceremonie i uroczystości, podczas których wręczane są medale i wyróżnienia dla zasłużonych funkcjonariuszy celnych
- Konferencje, seminaria i warsztaty poświęcone aktualnym wyzwaniom i innowacjom w dziedzinie ceł
- Dni otwarte w urzędach celnych, które umożliwiają obywatelom poznanie pracy celników
- Kampanie informacyjne i edukacyjne skierowane do różnych grup społecznych, w tym przedsiębiorców i młodzieży
- Wystawy konfiskowanych towarów, które pokazują efekty pracy służb celnych w zwalczaniu przemytu
- Publikacje specjalnych raportów i materiałów informacyjnych na temat działalności służb celnych
- Współpraca z mediami w celu promowania roli i osiągnięć administracji celnych
W Polsce Światowy Dzień Celnictwa jest okazją do prezentacji osiągnięć Krajowej Administracji Skarbowej w obszarze ceł. Organizowane są uroczyste akademie, podczas których wręczane są odznaczenia państwowe, resortowe oraz awanse na wyższe stopnie służbowe dla funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
Czy Światowy Dzień Celnictwa jest dniem wolnym od pracy dla celników?
Nie, Światowy Dzień Celnictwa nie jest dniem wolnym od pracy dla funkcjonariuszy celnych. Jest to raczej dzień, w którym - oprócz normalnych obowiązków służbowych - organizowane są dodatkowe uroczystości i wydarzenia mające na celu podkreślenie znaczenia pracy celników.
Kto może uczestniczyć w obchodach Światowego Dnia Celnictwa?
Obchody Światowego Dnia Celnictwa mają różny charakter. Część uroczystości, takich jak oficjalne ceremonie wręczenia odznaczeń, ma charakter zamknięty i jest przeznaczona dla funkcjonariuszy celnych i zaproszonych gości. Jednak wiele administracji celnych organizuje również wydarzenia otwarte dla publiczności, takie jak dni otwarte, wystawy czy kampanie informacyjne, w których może uczestniczyć każdy zainteresowany.
Jak można dowiedzieć się o lokalnych obchodach Światowego Dnia Celnictwa?
Informacje o lokalnych obchodach Światowego Dnia Celnictwa można znaleźć na oficjalnych stronach internetowych krajowych administracji celnych, w mediach społecznościowych oraz w lokalnych mediach. W Polsce warto śledzić stronę Krajowej Administracji Skarbowej oraz jej profile w mediach społecznościowych.
Podsumowanie
Światowy Dzień Celnictwa to nie tylko okazja do świętowania, ale przede wszystkim moment refleksji nad kluczową rolą, jaką służby celne odgrywają w zapewnianiu bezpieczeństwa, ochronie gospodarki i wspieraniu współpracy międzynarodowej. W dobie globalizacji, rosnącego handlu międzynarodowego i nowych zagrożeń, praca celników staje się coraz bardziej złożona i wymagająca.
Służby celne na całym świecie stoją na straży granic, chroniąc społeczeństwa przed nielegalnymi i niebezpiecznymi towarami, jednocześnie ułatwiając legalny handel i przyczyniając się do rozwoju gospodarczego. Ich praca często pozostaje niezauważona, ale jest niezbędna dla funkcjonowania współczesnych państw i gospodarki światowej.
Światowy Dzień Celnictwa przypomina nam o tym, jak ważna jest praca funkcjonariuszy celnych i jak wiele im zawdzięczamy. To również okazja do zastanowienia się nad przyszłością ceł w zmieniającym się świecie i nad wyzwaniami, jakie stoją przed administracjami celnymi w XXI wieku.
- Szczegóły
- Autor: Jacek Szymanik
- Kategoria: Informacje
- Odsłon: 24
